Agriculture maharaja

  कोरडवाहू फळ पिकांसाठी मटका सिंचन महाराष्ट्रात रोजगार हमी योजना व राष्ट्रीय फळबाग अभियान यातून फळपिकांची विक्रमी लागवड झाली आणि महराष्ट्राचा फळ उत्पादनाचा टक्का वाढला परंतु आजची स्थिती पहिली तर लहरी हवामान कधी दुष्काळ तर कधी गारपीठ, रोग प्रतिकारक व पाण्याचा ताण सहन करणाऱ्या जातींसाठी संशोधनाची गरज असे अनेक फळबाग लागवडीपूर्व प्रश्न शेतकऱ्यांसमोर आहेत तरीही शेतकरी न डगमगता त्या प्रश्नांचा सामना करतो आहे. महाराष्ट्रात कोरडवाहू तसेच बागायती फळ पिकाखालील लागवड क्षेत्र मोठ्या प्रमाणात दिसते आहे, दिवसेंदिवस वाढते तापमान मानवी आरोग्य बरोबर पक्षी, प्राणी व इतर जीव त्याचबरोबर पिकांसाठी धोक्याची घंटा वाजवित आहे. या काळात फळ पिकात बहार नियोजन करणे दूरची गोष्ट फळपिकां खालील क्षेत्र वाचविणे मोठ्या जिकीरीचे झाले आहे यावर उपाय म्हणून ठिबक सिंचनातून पाण्याची कमालीची बचत होते आहे परंतु आर्थिकदृष्ट्या कमजोर असलेल्या व शेतकऱ्यास हे शक्य नाही अशा परीस्थितीत कमी भांडवलात आधुनिक ठिबक सिंचनाचे फायदे देणारे सोपे तंत्र मटका सिंचन नक्कीच फायद्याचे ठरेल. सूर्यप्रकाश हा झाडाच्या वाढीस महत्वाचा घटक आहे परंतु प...

एकात्मिक शेती पद्धतीचे व्यवस्थापन : कोरडवाहू शेती कोरडवाहू ही शेती पद्धती पारंपरिक असून त्यात मुख्यतः खरीप व रब्बी पिके घेतली जातात हे पावसाच्या पाण्यावरची असल्यामुळे ती शाश्वत नसून शेतकरी मोठ्या प्रमाणात संकटात येतात. कारण कोरडवाहू पिकाचे उत्पादन अतिशय कमी प्रमाणात मिळते.  वाढत्या लोकसंख्यामुळे लागवडी खालील क्षेत्र घटत चालले आहे दरडोई जमीन धारणा ही कमी होत चालली आहे. बदलत्या वविसंगत हवामानामुळे शेती उत्पादन कमी होत चालले आहे. व त्याची अनेक कारणे खालील प्रमाणे आहेत. – कोरडवाहू शेतीमध्ये नवीन तंत्रज्ञान जास्त काळ न टिकणे. – पाऊस कमी झाल्यास शिफारस केलेल्या खताच्या मात्रा सुद्धा अंमलात येत नाहीत. – कृषी पूरक व्यवसायाचे अपुरे ज्ञान. – अपूर्ण शिक्षण झालेले तरुण व ज्यांनी शिक्षण घेतलेले आहे. स्वतःच्या जवळच्या उपलब्ध साधन सामग्री विकसित करून उत्पादित करण्याच्या दृष्टीने सयुंक्तिक शिक्षण घेतलेल्या तरुणाच्या समस्या या कारणामुळे मर्यादित जमिनीवर भर वादात असल्याने, अशा परिस्थितीमध्ये एकात्मिक शेती पद्धतीचा अवलंब या व्ययसायाला पुनर्जीवन व संजीवनी देणारा ठरू शकतो. काय असते एकात्मिक...