पोस्ट्स

mop लेबलसह पोस्ट दाखवत आहे

खतातील बनावटपणा असे ओळखा

इमेज
खतातील बनावटपणा असे ओळखा पेरणी झाल्यानंतर पिकांची व्यवस्थित वाढ होण्यासाठी शेतकरी पिकांना युरिया पुरवत असतात. पण राज्यात यंदा युरिया आणि खतांचा तुटवडा झाला होता. अशात बनावट खतांची विक्री होत असते यामुळे शेतकऱ्यांची मोठे आर्थिक नुकसानीसह पिकांचे नुकसान होत असतात. बाजारात अनेक दुकानदार बनावट खतांची विक्री करत असतात. अनेक वेळा डीएपीमध्ये खडे आढळून येत असतात. सर्वात जास्त महाग असलेल्या अमोनिया फास्टेटमध्ये खूप बनावट होत असते. आजच्या लेखात आपण बनावट खते कशा पद्धतीने ओळखाची याचे टिप्स देणार आहोत. या टिप्समुळे शेतकऱ्यांची होणारे नुकसान वाचणार आहे. डीएपी – असली आहे किंवा नकली हे ओळखण्यासाठी एक सोपी पद्धत आहे. डिएपीची काही दाने हातात घेऊन तंबाखूला चूना लावून मळतात तशापद्धतीने डीएपीच्या दाणेला चूना लावून मळावे. मळल्यानंतर जर त्यातून दीर्घ वास येत असेल आणि त्याचा वास घेणेही असह्य असेल तर समजावे की, हे असली डीएपी आहे. यात अजून एक सोपी पद्धत आहे, डीएपीचे काही दाणे कमी आचेवर तवा गरम करुन त्यावर टाकावे. जर दाणे फुटले तर समजावे की हे डीएपी असली किंवा खरे आहे. पाण्यात विरघळतो युरिया – युरियाचे दाणे ह...

खतांची कार्यक्षमता वाढविण्यासाठी उपाययोजना

इमेज
खतांची कार्यक्षमता वाढविण्यासाठी उपाययोजना माती परीक्षणाच्या आधारावर पिकांना द्यावयाची खतमात्रा ठरवावी. त्यामुळे गरजेइतक्याच खतांचा पुरवठा केला जातो. संतुलित खत वापरामुळे उत्पन्नात वाढ होते. जमिनीचे आरोग्य चांगले राहते.   माती परीक्षणाच्या आधारावर पिकांना द्यावयाची खतमात्रा ठरवावी. त्यामुळे गरजेइतक्याच खतांचा पुरवठा केला जातो. संतुलित खत वापरामुळे उत्पन्नात वाढ होते. जमिनीचे आरोग्य चांगले राहते. पिकांना रासायनिक खतांद्वारे विविध पोषक अन्नद्रव्यांचा म्हणजेच नत्र (युरिया), स्फुरद (सुपर फॉस्फेट), पालाश (म्युरेट ऑफ पोटॅश), सूक्ष्म अन्नद्रव्येयुक्त खते (झिंक सल्फेट, आयर्न सल्फेट, बोरॅक्स) इत्यादींचा पुरवठा केला जातो. पिकांना दिलेली खतमात्रा पिकांकडून पूर्णतः शोषली जात नाही. पिके त्यातील काही अंश शोषून घेतात. उर्वरित अन्नद्रव्यांचा (पाणी, हवा, तापमान यामुळे) ऱ्हास होतो. वापरलेल्या एकूण खताच्या प्रमाणापैकी जो काही अंश पिके शोषण करतात आणि त्यामुळे जी उत्पादनात वाढ होते, त्यास ‘खत वापराची कार्यक्षमता’ म्हणतात. अन्नद्रव्ये आणि त्यांची कार्यक्षमता  अन्नद्रव्ये -------- कार्यक...