Agriculture maharaja

कशी कराल फळबाग लागवडीची पूर्वतयारी राज्यामध्ये सन 1990-91 पासून रोजगार हमी अंतर्गत 100 टक्के अनुदानित फळझाड लागवड हि महत्त्वाकांक्षी योजना सुरु झाली. तेव्हा पासून फळबाग लागवडीची संकल्पना राज्यातील शेतकर्‍यांच्या मनावर रुजली. फळबाग लागवडीची संकल्पना राज्यातील पडीक जमिनीला मिळालेले वरदान ठरली, अस म्हटल तर वावग ठरू नये. राज्यात आता पर्यंत 18 लाख हेक्टरहून अधिक क्षेत्रावर फळबागा उभ्या आहेत. परंतु अद्याप फळबाग लागवडीमध्ये अपेक्षित असे यश मिळालेले नाही हि वस्तूस्थिती आहे. अशा परिस्थितीत फळबाग लागवड यशस्वी होण्यासाठी फळबाग लागवडीची पूर्वतयारी आणि नियोजन या महत्वाच्या बाबी आहेत. फळबागेच्या यशस्वी लागवडीकरिता महत्वाच्या बाबी कोणत्या? आपल्याकडे जमीन कोणत्या प्रकारची आहे? आपल्या जमिनीत फळझाडे येतील का? बारमाही पाण्याची व्यवस्था आपल्याकडे आहे का? आपल्या हवामानात फळझाडे कोणत्या प्रकारची येऊ शकतील? मातीची व पाण्याची तपासणी केली आहे काय? बागेसाठी उत्तम जातीवंत कलमे कोठून उपलब्ध होऊ शकतील? जी बाग आपण लावणार आहोत त्यास बाजारपेठ उपलब्ध आहे काय? प्रक्रिया उद्योग आहेत काय? अशा सर्व बाबींचा विचार केल्यानंत...

सापळा पिके मुख्य पिकामध्ये येणाऱ्या किडींपासून नुकसान कमी करण्याच्या दृष्टीने किडींना संवेदनशील किंवा जास्त बळी पडणारे दुसरे पीक मुख्य पिकासोबत घेतले जाते, त्यामुळे त्या पिकाकडे कीड आकर्षित होते आणि पर्यायाने मुख्य पिकाचे संरक्षण होते, अशा पिकांना ’सापळा पिके' म्हणतात. सापळा पिकांमुळे मुख्य पिक सुरक्षित राहुन हे गौण पिक किडींद्वारे खाउन टाकल्या जाते. बऱ्याचदा किडीस अधिक प्रमाणात बळी पडणारे एखादे पीक अल्पशा क्षेत्रावर मुख्य पिकापूर्वी घेतल्यास त्याकडे मोठ्या प्रमाणावर किडींना आकर्षून त्यांचे नियंत्रण करता येते. * सापळा पीक वापरण्याची तत्त्वे - *  - सापळा पीक किडींना आकर्षित करणारे असावे. - मुख्य पिकाच्या शेतातील कालावधीत सुरवातीपासून ते अखेरपर्यंत किडींना आकर्षित करणारे असावे. - सापळा पिकावरील किडींची संख्या खूप वाढल्यास ते उपटून टाकावे किंवा कीटकनाशकाची फवारणी करावी. - सापळा पिकावरील किडींचे अंडीपुंज व किडी गोळा करून नष्ट कराव्यात. - काही सापळा पिकांच्या विक्रीतून अधिकचे उत्पन्न मिळू शकते. त्याचाही विचार व्हावा. सापळा पिकाची लागवड करताना त्यांची वाढ कशी होते? त्यांना जागा किती लागत...

अशी करा अस्टर फुलाची लागवड; जाणून घ्या! कोणत्या आहेत परदेशी जाती अस्टर हे हंगामी फूल पीक असून त्यामध्ये पांढऱ्या, लाल, गुलाबी, जांभळ्या रंगाची फुले विशेषतः आढळतात. अस्टरची लागवड संपूर्ण देशात तसेच राज्यात मोठ-मोठ्या शहरांच्या भोवती केली जाते.अस्टरची फुले फुलदाणीत सजावटीसाठी तसेच हारांमध्ये वापरली जातात. अस्टरची फुले व कट फ्लावर म्हंणून तसेच विविध धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये वापरली जातात. बगीच्यामध्ये रस्त्यालगत तसेच कुंड्यांमध्ये अस्टरची लागवड केली जाते हवामान व जमीन अस्टर हे मुख्यत्वे करून थंड हवामानाचे पीक असून त्याची लागवड वर्षातील तिन्ही हंगामात केली जाते. थंड हवामानात अस्टरची वाढ चांगली होते व फुलांचा दर्जादेखील चांगला असतो. या पिकास भरपूर सूर्यप्रकाश आवश्यक असतो. उन्हाळी हंगामात जास्त तापमान वाढल्यास वाजवीपेक्षा जास्तीत-जास्त दर्जेदार फुले मिळण्यासाठी बियाण्याची रोपासाठी पेरणी सप्टेंबर / ऑक्टोबर महिन्यात करावी. अस्टरची लागवड निरनिराळ्या जमिनीमध्ये करतात. परंतु पाण्याचा उत्तम निचरा होणारी मध्यम ते भारी जमीन या पिकास चांगली मानवते. काळी कसदार भारी व पाण्याचा निचरा न होणाऱ्या जमिनीत रो...

Kitchen Tips: फ्रिजची अशाप्रकारे करा साफसफाई घरातील दैनंदिन वापरातील महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे फ्रिज. एका गृहिणी आणि घरच्यांसाठी फ्रिजचं महत्व फार जास्त असतं. खासकरून उन्हाळ्याच्या दिवसात नाही का? जसा आपण वापर करतो तसंच फ्रिजची साफसफाईही तेवढीच आवश्यक आहे. फ्रिजची साफसफाई आपण सगळेच करतो पण खूप कमी लोकांना फ्रिज योग्य पद्धतीने साफ करण्याची माहिती असते. चला जाणून घेऊया फ्रिजची योग्य साफ-सफाई कशी करावी. फ्रिज साफ करण्यासाठी काही टीप्स - शिळ्या भाज्या सर्वात आधी आणि महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे नेहमी नव्या भाज्या खरेदी करण्याआधी फ्रिजमध्ये आधी असलेल्या भाज्या एकदा नक्की पाहून घ्या. फ्रिजमधल्या जुन्या भाज्या संपल्यावरच नवी भाज्या खरेदी करा .   डीफ्रॉस्टिंग आठवड्यातून एकदा तरी फ्रिज डीफ्रॉस्ट नक्की करा. असं नाही केलं तर फ्रिजचं सगळं कूलिंग फक्त फ्रिजर पुरतं राहील. डीफ्रॉस्ट केल्याने फ्रिजचं कूलिंग बॅलन्स राहतं. - फ्रिजमधल्या गोष्टी झाकून ठेवा फ्रिजमध्ये उरलेलं जेवण किंवा एखादा पदार्थ ठेवायचा असल्यास तो नेहमी झाकूनच ठेवा. पदार्थ झाकून ठेवल्याने फ्रिजमध्ये कोणत्याही प्रकारचा वास येणार नाही. ...

आंब्यापासून बनवा विविध पदार्थ; प्रक्रिया उद्योगासाठी आंबा सूपर फळ आंबा हे फळ आपल्याला सगळ्यांना त्याच्या सुमधूर चव आणि सुगंध यासाठी परिचित आहे, तसेच त्यामध्ये असलेल्या अति गर मुळे आंब्याला फळांचा राजा असे संबोधले जाते. जर आंबा व त्यावरील प्रक्रिया उद्योगांचा विचार केला तर आंब्यापासून बनलेल्या प्रक्रियायुक्त पदार्थांना वर्षभर आपल्या देशात व अन्य देशात बाहेरील भरपूर मागणी असते. त्यामुळे आंबा फळ प्रक्रिया उद्योग हा एक निश्चितपणे यशस्वी होण्याचा एक खात्रीलायक मार्ग आहे. या लेखामध्ये आपण आंब्यापासून तयार होणाऱ्या विविध प्रक्रियायुक्त पदार्थांना विषयी माहिती घेणार आहोत. आंब्यापासून स्क्वॅश बनवणे जर आंब्यापासून स्पेशल बनवायचे असेल तर आंबे हे टणक आणि आंबट पण असलेल्या हवे. अगोदर कच्च्या आंब्याचा वापर करताना फळे शिजवून त्यामधील गर काढावा लागतो. यामध्ये एक किलो गरात एक किलोग्राम साखर, एक लिटर पाणी, 20 ते 30 ग्रॅम सायट्रिक आम्ल आणि गरजेप्रमाणे नारंगी, पिवळा खाण्याचा रंग या घटकांचा वापर करतात. तयार झालेल्या स्क्वॅश चा ब्रिक्स 45 अंश तर आम्लता 1.5 टक्के असावी.. स्क्वॅश तयार झाल्यानंतर एक मिली च्या...

जाणून घ्या : पबजी भारतात इतका पॉप्युलर का आहे? पालकांची झोप उडवणाऱ्या गेमच्या लोकप्रियतेची कारणं भारत आणि चीनमध्ये सुरु असलेला तणाव पुन्हा एकदा वाढला असल्याचं चित्र आहे. गलवान खोऱ्याप्रमाणे पँगाँग सरोवर परिसरातही चिनी सैन्यांकडून नियंत्रण रेषा बदलण्याचा प्रयत्न केल्याने भारताने चीनविरोधात आक्रमक भूमिका घेतल्याचं दिसत आहे. केंद्र सरकारने बुधवारी (२ सप्टेंबर २०२० रोजी) ११८ चिनी अ‍ॅप्सवर बंदी घातली आहे. माहिती व तंत्रज्ञान मंत्रालयाकडून ही बंदी घालण्यात आली आहे. यामध्ये तरुणांमध्ये प्रचंड वेड असणाऱ्या पबजी गेमचाही समावेश आहे. मात्र भारतीय तरुणाईला वेड लावणारा हा गेम इतका लोकप्रिय का आहे याबद्दल अनेकांना माहिती नाही. त्यावरच प्रकाश टाकल्याचा केलेला हा प्रयत्न… जाणून घ्या : पबजी भारतात इतका पॉप्युलर का आहे? पालकांची झोप उडवणाऱ्या गेमच्या लोकप्रियतेची कारणं जाणून घ्या : पबजी भारतात इतका पॉप्युलर का आहे? फाइल फोटो भारत आणि चीनमध्ये सुरु असलेला तणाव पुन्हा एकदा वाढला असल्याचं चित्र आहे. गलवान खोऱ्याप्रमाणे पँगाँग सरोवर परिसरातही चिनी सैन्यांकडून नियंत्रण रेषा बदलण्याचा प्रयत्न केल्याने भारताने...

अ‍ॅग्रोकेमिकल्स आणि त्यांचे पर्यावरणावर होणारे प्रभाव अ‍ॅग्रोकेमिकल्स : हे खते आणि कीटकनाशके यासारख्या रसायनांना(chemicals) दिले गेलेले सामान्य नाव आहे. नावाप्रमाणेच अ‍ॅग्रोकेमिकल्स शेतीमध्ये वनस्पतींच्या वाढीस आणि संरक्षणासाठी मोठ्या प्रमाणात वापरले जाते . त्यांना कृषी रसायने देखील म्हणतात अनेक आजारांना निमंत्रण : रसायने ही पिकाचे उत्पादन सुधारण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात वापरली जात आहेत , तथापि, याचा अतिवापर आता पर्यावरणावर मोठा परिणाम दिसून येत आहे . अ‍ॅग्रोकेमिकल्स आपल्या आजूबाजूच्या जमीन आणि जल संस्थांमध्ये जातात आणि अन्न साखळीत प्रवेश करतात.अशा रसायनांचा जास्त प्रमाणात वापर केल्याने महत्त्वपूर्ण प्रमाणात अवशेष निर्माण होतात. या अवशेषांमुळे पोषक असंतुलन आणि कृषी उत्पादनांची गुणवत्ता-कपात होते. या अवशेषांच्या वापरास विविध आजारांशी जोडले गेले आहे. उदाहरणार्थ, अन्नातील कीटकनाशकांच्या अवशेषांमुळे मानवांमध्ये दम्याचा धोका वाढू शकतो.मातीवर परिणाम: रसायनाचा मोठया प्रमाणात वापर केल्याने ते मातीसाठी फायद्याच्या इतर जीवांचा नाश करू शकतात. मातीत नायट्रेटचे प्रमाण वाढते. पीएच पातळी बद...